Bu haber kez okundu.

Yeşil yol bir keşmekeş mi? ( Yeşil Yol ardını yeşertecek bir Projemi).
Evet, son günlerde içinden çıkılmaz bir hal aldı hanı derler ya Arap saçına dondu.
Neydi yeşil yol ve neden böyle oldu.
2010 yılı dönemin Rize valisi Sn. Seyfullah Hacımüftüoğlu beni bir akşamüstü valiliğe davet etti ve icabet ettik.
Toplantı masasının üzerinde kocaman bir dosya ve CD.ler yani bir sürü resmi evrak vardı.Benim d Yeşil yolla tanışmam böyle oldu.

Vali, uzatmadan konuya giriş yaptı bende merak içindeydim. Emin, “bu bölge insanini ve coğrafyasını çok iyi bilen bir kişisin bu projeyi detaylı şekilde bir incele ve bana bir rapor hazırlar mısın” dedi.
Valimiz ile konu hakkında biraz sohbet ettik.
 Vali beyinde haklı endişeleri vardı ki uygulama aşamasına gelen proje hakkında oda çekincelerini veya fulü kalan bölümleri Projede ve düşüncelerinde netleştirmek istiyordu.

Toplantı masasında projeyi ilk incelediğimde bende de bugünkü tepkilerin aynısına yakın tepkiler beynimde belirdi.

Acaba bu Yeşil Yol bir doğa katliamı mıdır?

Çünkü yıllar boyu bu bölgede yapılan her yol bir katliamı yaşattı.
 2009 2014 dönemi il Genel Meclis Üyesi Turizm Kom. Bşk. olarak mecliste sürekli bunun kavgasını vermekten bende bir hal olmuştum.

Yapılan yolların tarihin ayak izleri olan taş patikalardan yapılması bu izlerin kaybolması ve
orman dokusuna korkunç zarar verilmesi hatta bir yoldan birçok yaylanın ulaşımı yapılabilirken her yaylaya ayrı dikey yollar yapılması Vs. Vs. 

Ve yoldan sonra yaylaların tarihi dokusunu talan edilir seviyede yok olması.

Örnek: Anzer yaylası Haploğlu Ap. Mıze yaylası 6 katlı Ap. Büyük yayla artık bir arka mah. Ve doğuya doğru BTB kaplamalı 5 katlı binalar, Koçduzu yaylasında 3 katlı kırmızı Ap.

Devletin Yolu gitmesin, iş makinesi kiralayan veya devletten nüfuzunu kullanarak makine alan kişiler yaylalara yol açacağız diye kısıtlı tarihi dokuyu ve tabiatı yok etsin, sonrasında briket demir çimento ve kıp kırmızı boyalar vs. kamyonlara yüklesin yaylaları talan etsin.

Ve yüreğimi acıtan birkaç örnek Sal, Pokut, Hazındak, yaylaları bağlantı yolu, O tarihi patikayı yok etmek zorunda mıydınız?

Yaban hayatının en yoğun yaşandığı Palovıt şelalesi, Amlakıt yaylası yolunu açmakla o verilen zararı hiç hesap etmediniz mi?
Vs. Vs. Vs. niceleri. Buna bir dur demeli,başıboş kalırsa bu coğrafya kısa zamanda elimizde kayıp gidecek, acaba bu proje bir çıkış yolumu yoksa? Diye düşündüm.

Evet, bu projede bu katliamların en büyüğü müydü acaba?

Ve dosyalarla ve E. verilerle alıp ve teknik konularda İl Özel idaresi mühendis arkadaşlardan yardım alarak detaylı bir inceleme yaptık.
Bu ,B.Yapı Harita Mühendislik tarafından çok yalın hazırlanan bir projeydi kesinlikle %80 değiştirilmeliydi kırmızı çizgileri olmalıydı, Sadece yol olmamalıydı.
 
Yol sonrası olacak gelişmeler de planlanmalıydı ve proje kapsamına eklenmeliydi en az zararla üste sıraladığım bu sorunlara dur demeliydi. 

Evet, kırmızıçizgiler dedik.

Yeni inşa edilecek Turizm merkezleri 1400 rakımın altında yapılmalı.
 1400 rakımın üzerinde yapılaşma sadece yaylalarda eski ocaklarda müsaade edilecek, üretilecek yöresel mimariye uygun projelerle yayla evleri yapılacak ve ya restorasyonu gerçekleştirilecekti.

Açılacak yeni yollar, güzergâh alternatifi olmayacaksa 1800 rakımın üzerinde olmalıydı. Kesinlikle orman dokusuna zarar verilmemeliydi.

Var olan yolların gerekli onarımları yapılarak projeye dâhil edilmeliydi kesinlikle bu güzergâhlara yeni yol açılmayacaktı. 

Bu 3 ana temel üzerinde yeniden proje çalışmaları başlatıldı ve konunun halka anlatılması için bir dizi toplantılar tertipledi.

İkizdere Ridos otel proje tanıtımı ve bakanların ve bölge milletvekillerini katıldığı toplantı yapıldı.

Yerel olarak yapılan ilk toplantı Turizm, Doğa, Çevre, doğa sporları Derneklerinin ve diğer STK katılımı sağlanarak Çamlıhemşin Ayder Haşimoğlu Otelde geniş bir bilgilendirme toplantı yapılarak konu anlatıldı ve fikirler alındı.

Çamlıhemşin Y. Kavron Şahin Kafe toplantısı Artvin Rize Valilerinin ve il genel meclislerinin ilgili bürokratların tüm ilgili STK’ların katılımlarıyla geniş bir toplantı yapıldı
Proje anlatıldı ve gerekli olurlar sözlü olarak alındı. 

İsmail Kahraman Kültür merkezinde yapılan Panelde yine proje anlatıldı akademisyenlerden ve çevreci örgütlerde fikirler alınarak proje olgunlaştırıldı.

Projenin hazırlanmasından sonraki yıllarda yapılması planlanan bir dizi toplantı kararları alınarak devamlılık için takvim oluşturuldu.
Ve bu olgunlaşan bilgiler eşiğinde İl Genel Meclisi Turizm Kom. Uzun süren toplantılar gerçekleştirilerek ve meclis çalışmalarıyla proje oluşturuldu.
Kırmız çizgiler oluşturulmuştu yerelden bilgi akışı sağlanmıştı ve tüm hassasiyetler Projeye dâhil edilmiş ve sonrasında daha çevreci olabilmek kaydıyla revize edilebil maddesinde dâhil edilmişti.
Oluşturulan Turizm merkezleri 1400 rakımın altında

1.    İkizdere Kamanın dibi mevkii.
2. Çamlıhemşin Çat turizm merkez.
2. Çamlıhemşin Ayder Bölgesi.
4. Ardeşen Tunca beldesi Deremezra bölgesi.
5. Fındıklı İlçesi Çağlayan vadisi Gürcü düzü bölgesi.
2.    Oluşturulan bu 5 bölgenin ortak paydası, 1400 rakımın altında orman ve yayla dokusuna zarar vermeyecek bir yapılaşmaya müsait 12 ay sürdürülebilecek turizm yatırımlarına uygun ve ulaşım güvenlik ve sağlık sorunları hallolmuş bölgelerdir. 
 
Ve ivedilikle Planlamaları yapılarak sonrasında da dönüşümü zor olan yapılanmaya müsaade edilmemeliydi.

Yol güzergâhı.
Toplam uzunluk 267 km.
Genel yapı. Onarım ve iyileştirilme yapılması gereken mevcut yollar 200 km.
164 km.
stabilize kaplama. “Mevcut yayla yolları”.
15 km asfalt kaplama, “mevcut olan yol” İkizdere Ovit kara yolu.
21 km. İkizdere Cimil vadisi “Ridos” mevkii, İkizdere Anzer yaylası yolu, “mevcut yollar”.

Yeni açılacak toplam yollar 67 km. % 80 1800 rakım üzerinde orman dokusunu üzerinde yapılması planlandı.

* Yeni acılan yollar yani yayla statüsündeki yollarda beton ve asfalt kaplama kullanılmamasına ve sanat yapılarında da yerelden elde edilecek malzemenin kullanılması uygun görünmüştür.
Sonuç: 
*Bu yol sayesinde artık yaylalar ulaşımı zor olmaktan çıkacak ve denetlemesi daha kolay olacaktır.

*İlçe bütçesiyle bakımları yapılan eski yollar zaman içerisinde terk edilip doğaya terk edilecekler ve sadece Trekking yolları olarak turizme aslı olan konumuna taşınacaklar.

“” Bir açı gerçek daha, Rize'nin toplam yol ağı 6 600 km’nin üzerinde biraz daha açayım.
 Rize, İstanbul mesafesinin 6 katına yakın bir yol ağımız var.
 Bir avuç Rize’de ve bu yolların 2 000 km. sı yayla yolu (Resmi Kayıtlardan alınmış bilgi) plansız programsız yapılan ve sadece kültürel ve doğal zenginlikleri yok etmekten öte her yıl Köydes ve İl meclis ödeneklerinin büyük bir bölümü bu yolların bakım ve onarımı için harcanıyor yine sorun çözülmüyor.
Bu kargaşa ve keşmekeş ortadan kalkması gerek, inanıyorum yeşil yol, en uzun süre açık kalan en bakımlı yol olarak hayata geçtikten sonra bu eski yolların büyük bir bölümü doğal hayata terk edilir ve sadece aslı görevi olan belki taş patika olmayacak ama, araç trafiğinden arındırılmış ama harika bir yürüyüş rotası olup Trekking alanları rota yolları olarak hizmet verir. (nasıl mı ulaşımı kolay bakımlı bir yol varken bu eski yollara da devlet olarak harika bir alternatif var tezine dayanarak bakım yapmazsın doğa onu bünyesinde kısa sürede dönüşümünü sağlar.

* Yol sayesinde gerek resmi kontroller çoğaltılıp ve gerekse konuya duyarlı STK’lar bölgeye yapacakları sık aralıklı gezilerde yaylalardaki deformasyonlar gözlenip kotu gidişat konusunda tedbir alınması için gerekli merciler zorlanacaktır.

* Sal, Pokut yaylaları örneği diğer yaylara uygulamalar yapılarak dönüşüm gerçekleştirilerek yaylaların tekrar kazanımı saklanılacaktır.

* Yol sayesinde, yapılacak olan sık kontroller sayesinde yaylalara gerekli iyileştirmeler yapılması için devlet desteğiyle oluşturulacak yerel mimarı ye sahip projelerler yayla evleri aslına uygun restorasyonu sağlanmış olacak. 

* Yol sayesinde, Otel Motel Eğlence Mrkz. Ve yerel üretilen hediyelik eşya ve diğer tarım ve hayvancılık ürünleri satış notaları, 1400 rakım altındaki Turizm merkezlerine taşınarak bu karmaşadan yaylalar kurtulacaktır. 

Ve bunlar gibi onlarca uygulamalar sayesinde yaylalar denetimli bir şekilde donuşum sağlanacak.

En başta sıraladığım mevcut içler acısı halimiz devam etsin ve bırakalım böyle kalsın diyecek olursak, kısa zamanda elimizden çıkacak yaylalara en kötülüğü yapmış oluruz. 

Evet soruyorum size yeşil yol bir keşmekeşmiş?

Saygılarımla: Emin Kanbur
1999 / 2004 – 2009 / 2014 dönemleri İl Genel Meclis üyesi. Turizm kom. Bşk.
Rifsad. Rize Fotoğraf Sanatı Derneği Krc. Krl. Bşk. 
Doğa Fotoğrafçısı / Fotoğraf Sanatı eğitmeni.
  
Anahtar Kelimeler:
YEŞİL YOLEmin Kanbur
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.