Son yıllarda Rize ve Doğu Karadeniz konularında birçok önemli eserin basımını üstlenen Rize Araştırmaları Vakfı (REVAK) yeni bir eseri daha Dergâh Yayınları üzerinden yayınladı.REVAK’ın 15. eseri olarak yayınlanan kitap, özel bir tasarım ve baskıya sahip olduğundan “prestij eser” olarak değerlendiriliyor.

Kitapta, Rize ili Fındıklı ilçesi Çağlayan (Abu) köyünde yerleşik olan Hacıalibeyzade ailesinin tarihi, anıları ve aileye ait eserleri konu alınıyor. Kitabın yazarı da söz konusu aileye mensup olan İlker Şevketbeyoğlu. İlker Bey, emekli olduktan sonra ailesinin tarihini araştırmaya koyulmuş. Elinde atalarından Ahmet Tevfik Yücesoy’un el yazması notları; hafızasında ise babaannesinden dinlediği anıları birleştirince ortaya güzel bir karışım çıkartmış. Üstüne üstlük aileyle ilgili arşivlerde bulunan onlarca belgeyle de kitabı ciddi bir araştırmaya dönüştürmüş.

Kitapta; Hacıalibeyzade ailesinin köklerinin Gürcistan’ın Çürüksu (Kobuleti) kazasında prens ailesi olan Tavdgiridze hanedanına dayandığı, oradan Fındıklı cihetine göç edip yerleştikleri detaylıca anlatılıyor. Ailenin kökeni Tavdgiridze hanedanına dayandığı için Fındıklı’ya yerleştikten sonra da yöredeki güçlü ailelerle hısımlık kurmuş, böylece kısa zaman içerisinde vadisinin en güçlü ailesi olmuştur. Özellikle padişah II. Mahmud döneminin önemli devlet adamlarından olan Laz Ali Rıza Paşa’nın annesinin bu aileye mensup olması ve üstüne üstlük paşanın yetim kaldıktan sonra bu himayesinde büyümesi ailenin itibarını iyiden iyiye artırmıştır. Böylece Hacıalibeyzade ailesinden Mustafa Hurşit Bey, Küçük Ali Rıza Paşa, Mehmet Bahri Bey ve Şevket Bey gibi önemli şahıslar yetişmiştir. Yine aile ile içli dışlı olan aynı köylü Gavvazzade ailesinden de Hasan Rıza Paşa ve oğlu Ahmet Tevfik Yücesoy gibi önemli devlet adamları çıkmıştır. Kitapta bahsi geçen tüm şahısların etraflıca biyografileri sunulmuş ama kimliği hususunda şimdiye dek net bilgiler bulunmayan Laz Ali Rıza Paşa hakkında anlatılanlar adeta bir döneme ışık tutacak cinsten.

Aileden Cumhuriyet döneminde yetişmiş önemli şahıslar da ilgi çekici biyografileriyle kitapta yerlerini almış. Tüm bu biyografiler sayesinde yöre tarihi ile ilgili çok özel bilgiler de kitapta anlatılmış oluyor. Kırım Savaşı, 93 Harbi ve I. Dünya Savaşı dönemindeki Rus İşgalinin yörede yaşattığı travma; akabinde yaşanan göçler ve sosyal sonuçları kitabın sunduğu konular arasında yer almış. Ayrıca Fındıklı Belediyesinin ilk başkanı aileden olduğu için ilçenin bir dönemine ait siyasi konular da kitapta mevzu edilmiş. 

Kitapta aileye ait anılara, olaylara ve yöre kültürüne ait izlere de oldukça yer verilmiş. Aileye ait harikulade konaklar ise kitapta geniş bir şekilde işlenmiş. Dış görünümleriyle turistlerin dikkatini çekmeyi başardığı için sıklıkla fotoğraflanan ve bu sayede takvimlerde yer edinen konakların tarihi, yapılış serüvenleri ve iç kısımları ile ilgili yeni bilgiler de mevcut. Bilhassa konaklara ait duvar süslemeleri, şömine taşları ve türlü işçilikler kitapta yeterince işlenmiş.

Kitabın son bölümünde ise ailenin kökende bağlı bulunduğu ÇürüksuluTavdgiridzeailesi hakkında özet bilgilere yer verilmiş. Ailenin Müslümanlaşma sonrasında Osmanlı Devletinde görev almış olan beş önemli paşanın kısa biyografileri ve resimleri de kitabın içeriğini oldukça zenginleştirmiş.

Kitap tüm bu konuların dışında son sayfalarda sunulan eski fotoğraf albümü ile de okuyucuları adeta resim sergisinde gezdiriyor. Neresinden bakılırsa bakılsın, bu kitap ciddi bir araştırmanın ürünü ve yörede yapılan aile tarihleri içerisinde önemli bir vazife üstlenecek içeriğe sahip. Yazarı İlker Şevketbeyoğlu’na ve bu kitabın basılıp esere dönüşmesini sağlayan REVAK ile Dergâh Yayınlarına ne kadar teşekkür edilse az kalacaktır. 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
harika balta 2 yıl önce

babaannemın babaannesi bu ailenın kızı babaannemın anlattığına göre babası yetım kalınca annesi alıp paşa olan kardeşinin yanına istanbula gitmişler ama henüz 15 yaşında olan çocuk istanbulda kalmak istemeyınce tekrar pazara dönmüşler